Rampenzender

Inzet calamiteitenzenders moet veel beter - ‘Betrek regionale omroep direct bij een calamiteit'

‘Als de sirene gaat….radio aan’, luiden kop en staart van de slogan waarmee de regionale omroepen als rampenzenders aan den volke zijn verkocht. Maar de werkelijkheid is weerbarstiger: oefenen gebeurt nauwelijks, bij calamiteiten wordt de omroep te laat ingeschakeld en over de rol van de regionale televisie als rampenzender is nog altijd geen besluit genomen.

Als in Enschede op zaterdagmiddag 13 mei 2000 om 15:29 uur de hel losbarst, zit de regionale omroep RTV Oost daar bovenop. Gelukkig maar, want het zal die dag nog ettelijke uren duren voordat de landelijke omroepen aandacht aan de vuurwerkramp (21 doden, ruim 900 gewonden) beginnen te schenken. RTV Oost heeft dan al vele uren het belanghebbende Overijsselse publiek van nuttige en noodzakelijke informatie kunnen voorzien en hulpdiensten en autoriteiten aan een podium van levensbelang geholpen.
 
Gekluisterd
Dat alle provincies en gemeenten met alle regionale omroepen convenanten hebben gesloten om de régionale omroep in te schakelen als zogeheten calamiteitenzender ligt dan ook voor de hand; een calamiteit heeft altijd impact op een groter gebied dan de plaats waar een calamiteit zich werkelijk afspeelt. De gebeurtenissen in een dierenwinkel in Hoogeveen hielden velen in Drenthe aan de radio en televisie gekluisterd. En ook al kon burgemeester Urlings niet melden wat er nu de oorzaak van was dat bezoekers daar onwel geworden waren, men was zover mogelijk op de hoogte en werd geïnformeerd over wat wel en wat niet te doen.
 
Onbereikbaar
Vaak gaat de inzet van de regionale omroep als calamiteitenzender goed. Maar met regelmaat gaat het ook mis. Toen bij de brand op een schip in Velzen de geluidswagens al door de straten reden met de bekende boodschap was RTV Noord-Holland nog niet ingelicht. De gemeente bleek zelfs onbereikbaar voor de omroep die inmiddels door verontruste burgers werd gebeld en beticht werd van traagheid. Niet alleen in de papieren procedures maar ook bij het oefenen van scenario’s is het van belang dat de regionale omroep een rol krijgt toebedeeld. Bovenal is het nodig dat de autoriteiten zo snel mogelijk de regionale omroep (willen) inschakelen voor het verstrekken van informatie teneinde de burger niet in het ongewisse te laten.
 
Stroomuitval
Vooralsnog zijn alleen de regionale rádiozenders aangewezen als formele calamiteitenzender; niet de televisiezenders hoewel die deel uitmaken van dezelfde omroepen. Ooit was de gedachte dat bij calamiteiten de stroom uitvalt en alleen draagbare radio´s op batterijen nog informatie kunnen ontvangen. Bij de meeste calamiteiten valt evenwel de stroom niet uit, maar dat ook dat niet is uitgesloten bleek vorig jaar december nog toen een helikopter in de Betuwe tegen hoogspanningsleidingen vloog.
 
De commissie Koetje adviseerde begin 2005 al om ook televisie in te zetten als formele calamiteitenzender, mede omdat snel de televisie wordt aangezet bij het zoeken naar informatie. Nadat het rapport enkele jaren weinig prioriteit heeft gehad bij Binnenlandse Zaken onderneemt Minister ter Horst nu stappen en wordt er kostenonderzoek gedaan. Een belangrijk punt bij regionale televisie als calamiteitenzender is dat de zender wel goed te vinden moet zijn in het almaar groeiende aanbod van televisiezenders.  'Als ergens in Nederland op een kwaad moment de hel weer losbarst, kan er maar beter een regionale rampenzender van formaat klaar staan. Dat is met betrekkelijk weinig geld voor mekaar te krijgen.'
 
© ERC 2008 |Gerard Schuiteman, Stichting ROOS (Regionale Omroep Overleg en Samenwerking)

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het themanummer Crisiscommunicatie, crises en media van het Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing.

Bron: BZK.

Frequenties rampenzenders